Heling van gestolen goederen is en groeiend probleem in de Europese Unie, ten koste van de Europese winkeliers en wegtransporteurs. De bedrijven in deze sectoren lijden op jaarbasis minstens € 15 miljard schade als gevolg van georganiseerde misdaad. Detailhandel Nederland, de Europese winkelierskoepel EuroCommerce, de internationale wegtransportorganisatie IRU en de Vlaamse winkeliersorganisatie UNIZO zijn daarom voorstander van een sterke Europese aanpak in de strijd tegen zwarte markten voor gestolen goederen. Vandaag, tijdens een speciaal evenement in het Europees Parlement, roepen zij de Europese Commissie op om op Europees niveau effectieve maatregelen tegen heling te nemen.
Georganiseerde criminele groepen stelen niet in de eerste plaats voor eigen gebruik. Het leeuwendeel van de gestolen goederen wordt verkocht op zwarte markten. De bendes helen de goederen niet alleen via rommelmarkten, schimmige bars en restaurants, maar ook via zeer professionele opslagloodsen waarproducten eerst vakkundig worden herverpakt en via online marktplaatsen.
In toenemende mate hebben deze illegale activiteiten een grensoverschrijdende dimensie. Criminele bendes komen vaak vanuit het oosten van de Europese Unie naar het westen om goederen te stelen. Grote hoeveelheden goederen worden vervolgens naar het oosten getransporteerd en daar verkocht. De mobiliteit van deze bendes verklaart waarom van rondtrekkende dadergroepen wordt gesproken.
"Het is duidelijk dat de strijd tegen dit kwalijke fenomeen een effectieve Europese aanpak vereist. Alleen als nationale politie- en justitiediensten intensief grensoverschrijdend samenwerken, is er een reële kans rondtrekkende bendes en de zwarte markten waarop zij gestolen goederen verhandelen daadwerkelijk een slag toe te brengen. Voor de detailhandel is effectieve bestrijding van heling van groot belang. Winkeliers worden twee keer gepakt door deze criminele groepen. Eerst worden er massaal producten uit hun winkels gestolen. Vervolgens derven ze omzet, omdat de gestolen goederen via zwarte markten hun weg naar de consument vinden en dus niet langs de kassa van de winkels gaan", zegt Patricia Hoogstraaten, voorzitter van de stuurgroep Europa van Detailhandel Nederland en bestuurslid van EuroCommerce.
"In de strijd tegen ladingdiefstal en de bijbehorende zwarte markten voor gestolen goederen moeten alle registers worden opengetrokken", zegt Michael Nielsen, Europees directeur van internationale wegtransportorganisatie IRU. "Zolang er gemakkelijk toegankelijke markten voor gestolen goederen zijn, zullen deze goederen een gewild doelwit blijven voor criminele bendes. De toegang tot zwarte markten moeilijker maken, heeft daarom ook een belangrijke preventieve werking. Het is duidelijk dat als er geen zwarte markt voor gestolen goederen zou zijn,criminelen niet in staat zouden zijn om gemakkelijk gestolen goederen te verkopen, waardoor er weinig prikkels zouden zijn om ze überhaupt te stelen -iets wat belangrijke, positieve gevolgen zou hebben voor de Europese markt voor wegvervoer, die dagelijks enorm te lijden heeft van ladingdiefstal en aanvallen op chauffeurs."
"Grensoverschrijdende samenwerking bij het aanpakken van helingmarkten komt in de Europese Unie nog slechts op zeer bescheiden schaal voor", zegt Luc Ardies, directeur Winkelzaken van UNIZO, de Vlaamse vereniging voor zelfstandige ondernemers. "Europol is meer actief op terreinen als de bestrijding van terrorisme, mensenhandel en drugs. Op het niveau van de Raad van lidstaten staat de aanpak nog in de kinderschoenen. In België is het aantal diefstallen uit winkels over de afgelopen vijf jaar met 25% gestegen. Dit voornamelijk als gevolg van de openstelling van de grenzen in de Europese Unie en rondtrekkende dadergroepen. Door de toegenomen aandacht van de Belgische politie en justitie voor deze bendes, is de toename van het aantal misdrijven vorig jaar voor het eerst wat afgenomen. Voor een meer effectieve bestrijding van rondtrekkende criminele groepen is versterkte Europese politie- en justitiële samenwerking broodnodig. Het droogleggen van helingmarkten is daarbij een absolute prioriteit. Anders blijven we dweilen met de kraan open."
Ter intensivering van de strijd tegen zwarte markten voor gestolen goederen, dringen de Europese winkeliers en wegtransporteurs bij de Europese Commissie aan op de oprichting van een Europees openbaar ministerie, om rondtrekkende bendes en helingmarkten spijkerhard aan te pakken.De Europese Commissie moet ook met betrekking tot de aanstaande herziening van de Europese e-commerce wetgeving met voorstellen komen om online marktplaatsen te verplichten verdachte transacties te signaleren en van hun websites te bannen. Verder is het van groot belang dat de traceerbaarheid van veel gestolen goederen wordt verbeterd en er in de strijd tegen helingmarkten veel meer publiekprivate samenwerking op Europees niveau tot stand komt.
Het position paper kan hier worden gedownload
Foto's