Optiek/ Het Financieele Dagblad
Hendrik Jan van Oostrum
Europese staats-en regeringsleiders gunnen de Portugees José Barroso een tweede termijn van vijf jaar als voorzitter van de Europese Commissie. Een belangrijke reden daarvoor is dat hij flexibel is. Barroso biedt voor ieder wat wils en maakt zo niet snel vijanden.
Een voorbeeld biedt de geloofsbrief die hij in juni aan de staatsen regeringsleiders aanbood. Mijn ambitie voor de komende vijf jaar is een Europa dat economisch protectionisme afwijst, maar duidelijk is in zijn vastbeslotenheid om het Europese belang wereldwijd te beschermen en promoten. Zowel tegenstanders als voorstanders van protectionisme kunnen hiermee thuiskomen.
Barrosos dubbelhartige houding biedt weinig hoop dat het Europese handelsbeleid de komende vijf jaar minder protectionistisch zal worden. Uiteindelijk betaalt de consument de prijs, omdat producten uit landen als China en India kunstmatig fors duurder zijn door Europese importheffingen.
Bij aanvang van zijn eerste termijn stelde Barroso: De Unie moet openstaan voor publieke controle en verantwoording afleggen over haar activiteiten. Daarvoor is een hoge mate van openheid en transparantie vereist.
Vijf jaar later kan worden vastgesteld dat dit voor het handelsbeleid een loze belofte was. Beslissingen over importheffingen, bedoeld om Europese producenten af te schermen van de wereldmarkt, worden in Brussel achter gesloten deuren genomen. Er worden van dit soort bijeenkomsten geen agendas gepubliceerd. Het gaat zelfs zover dat geheim wordt gehouden hoe individuele lidstaten in het handelscomité over importheffingen stemmen.
De afgelopen vijf jaar werd ook geen vooruitgang geboekt in het evenwichtiger maken van de toets die de Europese Commissie gebruikt om te bepalen of importheffingen nodig zouden zijn. De belangen van importeurs, winkeliers en consumenten, leggen het in de regel af tegen de belangen van de industrie in landen als Frankrijk, Italië, Spanje en Portugal.
Ondertussen komt het Europese protectionisme de consument duur te staan. Momenteel betaalt hij vaak tientallen procenten meer dan nodig is voor goederen als schoenen, fietsen en doe-het-zelf artikelen, geïmporteerd uit Azië. Vooral in tijden van economische krimp en stagnerende koopkracht is dat een hard gelag.
Het is daarom de hoogste tijd dat Barroso kleur bekent. Direct aan het begin van zijn tweede termijn als commissievoorzitter zou hij met voorstellen moeten komen om het handelsbeleid zo te hervormen dat niet langer bescherming van de Europese industrie vooropstaat, maar de koopkracht van de Europese consument.